De technische kant van een boek schrijven

Techniek van het schrijvenMet de technische kant bedoel ik niet de schrijftechnische kant. Er zijn meer dan genoeg artikelen te vinden die daarop in gaan, en… mijn belabberde schrijftechniek is bepaald niet een lichtend voorbeeld. Met de technische kant bedoel ik niet de schrijftechnische kant. Er zijn meer dan genoeg artikelen te vinden die daarop in gaan, en… mijn belabberde schrijftechniek is bepaald niet een lichtend voorbeeld 😉. Zoals domweg beginnen en maar zien waar je uitkomt (mijn “Tolkien”-stijl), of een scène ergens in het boek waar ik een verhaal omheen brei… Afijn, hierover ga ik het dus niet hebben. Waarover dan wel?

Nadenken over opmaak

“Vroeger” begon ik met schrijven en werd wanhopig van het beperkte aantal pagina’s. Tot ik op een gegeven moment bedacht dat Word standaard op A4 ingesteld staat, maar romans nooit op A4 afgedrukt worden. Dus paste ik mijn paginagrootte aan naar A5. Klopt niet helemaal, maar daarmee zat ik in ieder geval in de goede richting. En het aantal pagina’s werd ongeveer verdubbeld! 😲

Ook over lettertype, -grootte, colofon, paginanummering, voorwoord, dankwoord en eindwoord had ik vooraf niet nagedacht. Dus toen ik daar eindelijk over ging nadenken, moest ik mijn document weer aanpassen. Dit speelde allemaal in de tijd van het schrijven van mijn nog (steeds) niet voltooide fantasyboek en Nachtmerrie in Californië.

Toen mijn eerste boek “klaar” was voor publicatie en ik op zoek ging naar een PoD uitgever, kon ik dan ook weer overnieuw beginnen. Want toen bleek dat de opmaak van het document natuurlijk toch net niet helemaal goed was. Ik leerde hier een goede les uit, namelijk: denk vooraf na over de opmaak.

Template gebruiken

Dus toen ik begon met het schrijven van Dodelijk Geheim, had ik de uiteindelijke documentopmaak van Nachtmerrie in Californië gebruikt voor het nieuwe document. Dat scheelde me een hoop werk achteraf, hoewel… Het was wel erg opletten als ik op de grens van sector 1 en 2 (ik werk met MS Word, geen idee of dit in andere programma’s ook zo heet) een nieuwe pagina wilde invoegen. Deed ik dat op de verkeerde plek, dan liep mijn paginanummering helemaal in de soep. En, Word eigen, herstellen is meestal een hoop gedoe. Zeker omdat ik intussen een wijze les heb geleerd en om de haverklap opsla. 🙄

Het volgende leermoment was het gebruiken van een template. Klinkt geweldig en voor allerlei zaken zal het ongetwijfeld een geweldige oplossing zijn, maar ik liep nog steeds tegen problemen aan. Waarbij mijn voornaamste probleem was dat de template die ik downloadde (van Pumbo) nergens terug te vinden was in Word. Ik gebruikte dus als template een Word document met vooraf ingestelde documentopmaak en… nou ja, lees de vorige paragraaf. Dit werkte prima voor PoD boeken, maar niet voor documenten die omgezet moeten worden naar EPUB formaat.

De opmaak van een EPUB wijkt af van die van een gedrukt boek. En geef je je e-boek uit via een andere online boekenplank dan je PoD partner, dan kun je te maken krijgen met afwijkende regels over wat er in de colofon (copyright pagina) komt te staan. Nu kun je denken: doe het dan gewoon via je PoD partner, maar die vraagt vaak een veel hogere prijs dan partners als Kobo, Kindle Direct Publishing en Smashwords. Terug naar de opmaak. Wat dan wel?

Brondocument

Met dank aan Smashwords ben ik veel wijzer geworden en

 

tipik raad je aan om hun (gratis) stijlgids te downloaden.

 

Smashwords kwam op mijn pad tijdens de laatste schrijffase van Vermoorde Onschuld en ik heb de adviezen van Smashwords op mijn document toegepast. Dit had nogal wat wijzigingen tot gevolg en meteen een hele andere kijk op mijn aanpak. Inmiddels heb ik een begin gemaakt met het afmaken van mijn oude fantasyboek en hier pas ik mijn nieuwe aanpak op toe. 😀 

En alles start met een brondocument. Wat bedoel ik met een brondocument? Ik maak een document op volgens de adviezen van Smashwords. Met uitzondering van links en een inhoud. De eerste moet je toevoegen aan het uiteindelijke document dat je gaat converteren naar EPUB formaat, aangepast op de partner waar je het boek gaat uploaden, en de laatste kun je pas maken als je document af is. (Of je moet ervoor kiezen om na de start van een hoofdstuk, dit meteen aan je inhoud toe te voegen. Wat voor mij storend werkt op het schrijfproces, maar het is een mogelijkheid).

Dit brondocument heeft verschillende versies. Elke keer als ik na een stop (geen pauze van een paar minuten, maar opslaan, afsluiten en úren later pas weer openen) verder schrijf, sla ik het document eerst met een nieuw versienummer op. Waarom doe ik dit? In de meeste gevallen schrijf je eenvoudigweg verder aan je boek. Maar soms wijzig je ook iets aan een eerder geschreven stuk tekst en het is gewoon handig als je terug kunt kijken en eventueel zelfs terug kunt naar wat je eerder had geschreven.

 

tipHoud in een apart document bij in welke versie je welke inhoudelijke wijzigingen hebt aangebracht, dan kun je het later eenvoudig terugvinden.

 

Is je boek klaar? Geredigeerd, alle schrijf- en stijlfouten hersteld? Dan sla je dat brondocument op voor elke partij waar je het boek wilt uploaden. Ik zet ze zelfs in hun eigen map.

Aanpassen naar doeldocumenten

Die documenten pas ik vervolgens aan naar hun uiteindelijke doel, met de aanwijzingen van de betreffende partner. Het klinkt als veel werk, maar dat valt heel erg mee. Als je net zoals ik gebruik maakt van meerdere e-Boek partners, heb je het grootste deel al achter de rug. Alleen hier en daar wat links en natuurlijk de colofon aanpassen en je bent klaar.

Het meeste werk heb je aan het bewerken van het document naar een printbaar boek. Hiervoor vind je over het algemeen bij de betreffende PoD partner uitgebreide documentatie en hulp. Denk aan de volgende aanpassingen:

  • Titelpagina’s (eerste blad met alleen titel, leeg blad, blad met titel en auteur, dan colofon)
  • Colofon (ziet er echt wat anders uit dan voor een EPUB)
  • Paginagrootte
  • Marges
  • Alineascheiding (blanke regel of inspringen)
  • Lettertype (meer keus dan voor EPUB, denk eraan dat voor iedereen prettig leesbaar moet zijn)
  • Lettergrootte
  • Secties (belangrijk voor paginanummering, start de 2e sectie op de pagina met hoofdstuk 1, inleiding of proloog)
  • Harde pagina scheiding (na laatste woord van elk hoofdstuk en na elke “losse” pagina, zoals titelblad en colofon)
  • Paginanummering (nummering start in sectie 2, op de rechterpagina, dus oneven, meestal pagina 5 of 7, afhankelijk of er een voorwoord of iets dergelijks in zit)

Hoewel er een redelijk strakke lijn zit in waar een gedrukt boek aan moet voldoen, ben jij als Self Publishing auteur eigen baas. Je hebt heel wat meer vrijheid dan wanneer je je boek bij een uitgever zou onderbrengen. 😉 En die vrijheid spreekt vaak ook wel uit de handleidingen van de PoD partners.

Help jezelf met structuur

Ben je van plan om meerdere boeken uit te gaan geven? Dan is het een goed idee om de manier waarop je doeldocumenten opgemaakt moet worden, vast te leggen in een eenvoudig, op jouw voorkeuren afgestemd document. Je kunt dan stap-voor-stap je eigen handleiding volgen en hoeft niet steeds terug te grijpen naar een vaak heel uitgebreide faq of help-sectie op de website van je PoD partner.

 

tipMaak voor elke EPUB en PoD partner een map aan en zet daarin zowel het voor die partij bestemde brondocument en je zelfgemaakte hulpdocument.

 

Als voorbeeld laat ik je zien hoe mijn mappen- en documentenstructuur er uit ziet:

structuur

Zoals je ziet maak ik gebruik van een hoofdmap, genaamd “Marits Boeken”. Daarbinnen staan verschillende documenten en mappen. Nog een aantal extra dan hier staan afgebeeld, maar in dit blogartikel gaat het om het brondocument en de mappen van de verschillende partners. De brondocumenten geef ik herkenbare namen.

Om “Nachtmerrie in Californië” als voorbeeld te nemen: Het brondocument waarmee ik werk, heet “Nic bron.docx”, het voltooide document heet respectievelijk NiC pumbo.docx, NiC kobo.docx, NiC smw.docx en NiC kindle.docx, en deze staan in hun eigen map. De tekst op de roze velletjes is niet goed leesbaar, maar daar staat: hulp.doc. 

Het voordeel van deze aanpak is dat als je later toch wijzigingen moet aanbrengen in je boek – bijvoorbeeld als je later ontdekte typfouten wilt verwijderen – je alleen je brondocument hoeft te wijzigen. Daarna kun je het eenvoudig opnieuw opslaan voor de verschillende partners en die documenten opnieuw op opmaken aan de hand van je hulpdocumenten. Heel wat sneller dan elk document afzonderlijk langslopen om de aanpassingen door te voeren.  😉

Schrijf je net als ik meer boeken? Dan zou de map op de afbeelding hierboven geen “Marits Boeken” heten, maar “NiC” en een map in de map “Marits Boeken” zijn. En “Dodelijk Geheim” zou een eigen map met de naam “DG” hebben. Zo heeft elk boek in de map “Marits Boeken” zijn eigen map met zijn eigen documenten.

Voorbeelden van andere documenten in de map Marits Boeken en/of de afzonderlijke boeken mappen, zijn:

  • handleidingen van de diverse partners (in “Marits Boeken”)
  • een document waarin ik de maten bijhoudt voor de covers van elk PoD boek (in “Marits Boeken”)
  • de voltooide cover in zijn geheel en alleen de voorzijde (in de map van het boek, en daarbinnen in de map “afbeeldingen”)
  • alle losse afbeeldingen voor de cover (in de map “afbeeldingen” in de map van het boek, en daarbinnen in de map “bronafbeeldingen”)

Heb jij nog tips waar ik niet aan gedacht heb? Of een hele andere aanpak? Laat het weten!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *