Waarom proeflezen leerzaam is voor schrijvers

Nieuwe vaardigheden ontwikkelenNu ik zoveel tijd besteed aan allerlei zaken die met schrijven en zelf-publishing te maken hebben, realiseer ik me des te beter dat er nog veel te leren valt.

Via één van de Facebook groepen voor schrijvers, kwam ik een oproep tegen van een collega auteur die proeflezers zocht voor haar nieuwe boek in het Fantasy genre.

Ik heb me meteen aangemeld als proeflezer

Ondanks alle drukte rondom mijn eigen schrijvelarijen en bezigheden, heb ik daar direct op gereageerd. Waarom? Omdat ik besefte dat ik als proeflezer van boeken van anderen, mijn eigen schrijfstijl kan verbeteren. 🎓

Ik ga je vertellen waarom proeflezen leerzaam is voor schrijvers.

Tijdens het werken aan een boek, ontstaat er een soort blindheid voor je eigen valkuilen. Je verhaal zit in je hoofd, je hebt het op papier of scherm overgebracht en hoe goed je ook schrijft… je leest over de meest domme fouten heen.

Denk aan zinnen die niet lopen, tijdlijnen die de mist in gaan, namen die je door elkaar husselt, en natuurlijk de grammaticale- en schrijffouten.

Als je een boek van iemand anders lees, ben je niet belast met enige voorkennis of bewuste verwachting van wat er komen gaat. Daar bedoel ik mee dat je van je eigen boek vrijwel per zin weet wat erop gaat volgen. Je kent het echt niet uit je hoofd, maar je verwachting is gebaseerd op voorkennis.

Het is net als blind leren typen. Je leert niet typen door woorden of zinnen te typen, maar juist door compleet willekeurige lettercombinaties te moeten overtypen. Alleen op die manier voorkom je dat je hersenen het woord al afmaken, waardoor je typfouten gaat maken. Je hoofd is nu eenmaal altijd sneller dan je vingers.

Het herlezen en redigeren van je eigen boeken is vergelijkbaar met het overtypen van woorden en zinnen. Je weet wat er komen gaat en daardoor ga je over dingen heen lezen. 

Lees je een boek van een ander, dan valt er voor je hersenen nauwelijk iets in te vullen en moet je vrijwel elk woord echt lezen. Fouten in de tekst vallen hierdoor veel meer op. Proeflezen werkt dan ook veel beter voor anderen dan voor je eigen boek.

Hoewel je het zeker niet moet laten om je boek kritisch te herlezen op zoek naar fouten die je wèl zelf ziet! Die zijn er namelijk helaas ook genoeg, is mijn persoonlijke ervaring! 😉

Hoe vraag je en hoe word je een goede proeflezer

De auteur waar ik me aangemeld heb, heeft me een prachtig voorbeeld gegeven hoe je het zoeken van een goede proeflezer aanpakt. De eerste zoveel bladzijden uit haar boek, voorzien van begeleidende tekst over het ontstaan en de achtergrond van het boek, gevolgd door tips over hoe je het proeflezen het beste kunt aanpakken en waar je op moet letten. 👁️‍🗨️

Daarnaast heeft ze per hoofdstuk ook nog een paar vragen gesteld die je helpen om na te denken over wat je gelezen hebt en wat er te verbeteren valt. Twee dagen geleden kreeg ik bericht dat ik was uitgekozen om een stuk als proef te proeflezen. Om te kijken of we klikken en of ik voldoe aan haar wensen.

Ik zou Marit niet zijn, als ik niet direct zou beginnen. Zo gezegd zo gedaan. Door middel van de “comment” optie in Word, woorden, zinnen en zelfs alinea’s van hulp, aanwijzingen en mogelijke verbeteringen voorzien. Daarnaast heb ik in een apart document extra opmerkingen en bevindingen vermeld en de door haar gestelde vragen aan het einde van elk hoofdstuk beantwoord.

Het blijft natuurlijk de vraag wat ik ervan gebakken heb… 😁

Een eye-opener, confronterend en leerzaam

Hoe bijzonder is het dat ik in haar manuscript fouten herkende waarvan ik wéét dat ik ze ook maak. Fouten waarvan ik zeer sterk het vermoeden heb dat ze er bij mij nog in zitten, omdat ik er zelf overheen lees. Mijn moeder, zussen en man halen er echt ook heel veel uit hoor!
Alleen heb ik hen altijd maar “aan laten modderen”. Hier is m’n boek, lekker lezen en ik hoor ’t wel als er fouten in zitten of dingen niet kloppen.

Nu leer ik dat je, door een paar simpele vragen aan je proeflezers te stellen, veel meer uit het proeflezen kunt halen! 💡

Daarnaast herken ik fouten die ik ook maak, maar waar ik bij mijn eigen werk een soort blindheid voor ontwikkel. Nu ik ze bij haar zag en me realiseer dat ik ze zelf ook maak, is dat een beste eye-opener.
Confronterend, ja, maar ik ben er ontzettend blij mee dat ik nu weet waar ik bij mezelf verder aan kan werken.

Het oordeel afwachten

Vandaag heb ik mijn proefdeel afgerond en terug gestuurd. Nadat ik de hoofdstukken een keer of vijf/zes gelezen had, kon ik geen gemiste verbeterpunten meer vinden. Mijn eigen commentaren een keer of drie/vier herlezen, net als mijn antwoorden op de extra vragen en mijn aanvullende opmerkingen.

Zoiets heb ik nog nooit eerder gedaan en ik wacht dan ook in spanning haar reactie af. Of ik de rest van het boek mag proeflezen, hangt af van haar mening over mijn bevindingen en de verwoording daarvan. Heb ik het een beetje goed gedaan? Heb ik niet overdreven? Ben ik niet te kritisch? Of juist niet kritisch genoeg geweest?

Ik vind het bere-spannend. Bijna net zo spannend als de recensie die ik ergens in de komende weken voor Nachtmerrie in Californië verwacht. Van een journalist, recensist en columnist. Ik heb een paar van haar recensies gelezen en die zijn erg eerlijk! 😯😁

Hopelijk mag ik verder proeflezen, maar als dat niet zo is, heb ik er toch veel van geleerd. Natuurlijk hoop ik dat de recensie van mijn eerste boek drie sterren of meer haalt…

De recensie komt ook op mijn site te staan en wat betreft het proeflezen houd ik je op de hoogte.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *